.htaccess (Hypertext Access), Apache ve LiteSpeed sunucularında çalışan özel bir konfigürasyon dosyasıdır. Web sitesinin güvenliği, performansı, yönlendirme işlemleri, URL yönetimi ve SEO uyumluluğu için kritik bir rol oynar.
Bu yazıda .htaccess dosyasının ne işe yaradığını, hangi sunucular ve hosting panellerinde çalıştığını ve en çok kullanılan .htaccess kodlarını detaylı örneklerle açıklayacağız.
1. .htaccess Hangi Sunucularda ve Hosting Panellerinde Kullanılır?
📌 Apache Sunucusu
✔️ .htaccess dosyası tam desteklidir.
✔️ mod_rewrite, mod_headers gibi Apache modülleri ile URL yönlendirme ve güvenlik yönetimi yapılabilir.
✔️ Shared (paylaşımlı) hostinglerde en yaygın kullanılan sunucu türüdür.
📌 LiteSpeed Sunucusu
✔️ Apache ile tamamen uyumlu olduğu için .htaccess dosyalarını destekler.
✔️ CloudLinux ve cPanel ile birlikte çalışır.
✔️ Cache yönetimi ve hız optimizasyonu için daha iyi performans sunar.
📌 CloudLinux Hosting
✔️ CloudLinux, PHP versiyon yönetimi ve kaynak kısıtlamaları sunan Apache veya LiteSpeed tabanlı hostinglerde kullanılır.
✔️ .htaccess ile PHP sürümünü değiştirmek, güvenlik önlemleri almak ve performans artırıcı işlemler yapmak mümkündür.
📌 Nginx Sunucusu
❌ .htaccess desteği yoktur!
✔️ Nginx, Apache gibi .htaccess kullanmaz, bunun yerine server.conf veya nginx.conf dosyasıyla yönetilir.
✔️ Eğer Apache+Nginx hibrit yapı kullanılıyorsa, .htaccess sadece Apache tarafından işlenir.
📌 Kullanıldığı Hosting Kontrol Panelleri
| Hosting Paneli | .htaccess Desteği |
|---|---|
| cPanel | ✅ Var |
| Plesk | ✅ Var |
| DirectAdmin | ✅ Var |
| CyberPanel (LiteSpeed) | ✅ Var |
| Webmin | ✅ Var |
| VestaCP | ❌ Yok (Nginx tabanlıdır) |
2. .htaccess Kullanım Alanları
✔️ HTTPS Zorunlu Yönlendirme
✔️ 404 ve 301 Yönlendirmeleri
✔️ Güvenlik Kısıtlamaları (IP Engelleme, Dizin Kapatma)
✔️ SEO Dostu URL Yönetimi (mod_rewrite Kullanımı)
✔️ Dosya Erişim Yetkilendirme
✔️ Cache (Önbellek) Optimizasyonu
3. En Faydalı .htaccess Kodları
📌 1️⃣ HTTPS Zorunlu Yönlendirme (HTTP’den HTTPS’ye Yönlendirme)
Eğer web siteniz SSL sertifikasına sahipse, ziyaretçileri otomatik olarak HTTPS üzerinden yönlendirmek için:
RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTPS} !=on
RewriteRule ^(.*)$ https://%{HTTP_HOST}/$1 [R=301,L]
🔹 Ne İşe Yarar?
- HTTP’den gelen istekleri otomatik HTTPS’ye çevirir.
- SEO açısından faydalıdır ve güvenliği artırır.
📌 2️⃣ www Kullanımını Zorunlu Hale Getirme
Web sitesini www ile veya www olmadan yönlendirmek için:
www olmayanları www’li hale getirmek için:
RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTP_HOST} ^example.com [NC]
RewriteRule ^(.*)$ https://www.example.com/$1 [L,R=301]
www’li gelenleri www’siz hale getirmek için:
RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTP_HOST} ^www.example.com [NC]
RewriteRule ^(.*)$ https://example.com/$1 [L,R=301]
📌 3️⃣ 404 Sayfalarını Özelleştirme
ErrorDocument 404 /hata-sayfasi.html
🔹 Ne İşe Yarar?
- Kendi özel 404 hata sayfanızı oluşturabilirsiniz.
- Kullanıcı deneyimini artırır ve SEO açısından olumsuz etkileri azaltır.
📌 4️⃣ SEO Dostu URL Rewrite (Gizli URL’ler)
PHP dosyalarınızı URL’den kaldırarak SEO dostu hale getirebilirsiniz:
RewriteEngine On
RewriteRule ^urunler/([a-zA-Z0-9_-]+)$ urunler.php?isim=$1 [L,QSA]
🔹 Ne İşe Yarar?
- “urunler.php?isim=telefon” yerine “site.com/urunler/telefon” gibi temiz URL oluşturur.
- SEO uyumluluğunu artırır.
📌 5️⃣ Dizin Listelemeyi Devre Dışı Bırakma (Güvenlik Önlemi)
Sunucunuzda dizin listelemeyi kapatmak için:
Options -Indexes
🔹 Ne İşe Yarar?
- Dizin içeriğinin görüntülenmesini engeller, böylece gizli dosyalar korunur.
📌 6️⃣ Belirli IP Adreslerini Engelleme
Spam veya saldırı yapan IP’leri engellemek için:
Deny from 192.168.1.1
Deny from 45.76.32.12
🔹 Ne İşe Yarar?
- Belirli IP adreslerinden gelen istekleri engeller.
📌 7️⃣ Önbellek (Cache) Yönetimi ve Hız Optimizasyonu
Web sitesi hızını artırmak için önbelleği etkinleştirin:
<IfModule mod_expires.c>
ExpiresActive On
ExpiresByType image/jpg "access plus 1 month"
ExpiresByType image/png "access plus 1 month"
ExpiresByType text/css "access plus 1 week"
ExpiresByType application/javascript "access plus 1 month"
</IfModule>
🔹 Ne İşe Yarar?
- Görüntü, CSS ve JavaScript dosyalarının tarayıcı tarafından önbelleğe alınmasını sağlar.
4. Sonuç
.htaccess, web sitenizin performansını, güvenliğini ve SEO uyumluluğunu artırmak için güçlü bir araçtır.
🚀 Özetle:
✔️ Apache, LiteSpeed ve CloudLinux sunucularında kullanılır.
✔️ Nginx doğrudan desteklemez, alternatif konfigürasyon gerektirir.
✔️ SEO dostu URL’ler, güvenlik önlemleri ve hız optimizasyonları için vazgeçilmezdir.
✔️ Özelleştirilmiş yönlendirme, güvenlik ayarları ve performans iyileştirmeleri yapılabilir.
Siz de web sitenizde .htaccess dosyasını doğru yapılandırarak güvenli ve hızlı bir site deneyimi sağlayabilirsiniz! 🚀